رازهایی از مالیات بر ارزش افزوده طلا که با آن مالیات را هوشمندانه تر پرداخت می کنید!

درباره مالیات بر ارزش افزوده طلا چقدر می‌دانید؟ طلا، این فلز گران بها که در ایران به‌عنوان  نماد ثروت، امنیت مالی و سرمایه‌گذاری مطمئن شناخته شده‌است و بسیاری از مردم آن را به‌عنوان پناهگاهی امن در برابر تورم می‌شناسند. یک دارایی با  نقدشوندگی بالا  و پرنوسان است. قیمت آن تحت تأثیر اونس جهانی طلا، نرخ بهره بانکی، تورم، سیاست‌های اقتصادی قرار می‌گیرد اما نکته ای که در سال‌های اخیر مورد توجه اکثر مردم اعم از طلافروش وطلاساز وعامه مردم قرار گرفته‌است، مالیات بر ارزش افزوده‌ای است که توجه  هر خریداری را به خود جلب کرده‌است و باعث شده‌است سوالات متعددی در ذهن ها ایجاد شود. نه تنها طلافروشان باید با مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض صنفی آشنا باشند بلکه حسابداران و مدیران مالی نیز باید این موارد را مورد توجه قرار بدهند تا از جریمه‌های احتمالی جلوگیری کنند.

انواع مالیات هایی که هر طلافروش یا طلاسازی باید پرداخت کند!

• مالیات بر درآمد:(مطابق ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم)

نرخ مالیات بر درآمد طلافروشان (ماده 131): نرخ مالیات برای مشاغل (از جمله طلافروشان) به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود. نحوه محاسبه مالیات مشاغل از جمله طلافروشان در این ماده به‌طور کامل مشخص شده‌است:

مالیات بر درامد برروی سود حاصل از خرید و فروش طلا و جواهرات و  سود حاصل از فعالیت اقتصادی  که شامل درآمدهای جانبی مانند اجرت ساخت، تعمیرات و طراحی طلا می باشد اخذ می گردد.

پیشنهاد داغ مطالعه :رازهایی از مالیات بر ارزش افزوده طلا که با آن مالیات را هوشمندانه تر پرداخت می کنید!

• مالیات بر ارزش افزوده

برای محاسبه ارزش افزوده طلا لازم است ابتدا با انواع مدل‌های طلا آشنا شویم:

انواع طلا در بازار طلا شامل  طلای ساخته شده، طلای آب‌شده (شمش و سکه بهار آزادی و نیم‌سکه و ربع‌سکه ) و طلای دست‌دوم می‌باشد. اگر طلافروش، طلای دست‌دوم بفروشد، مالیات فقط روی سود معامله محاسبه می‌شود. شمش وسکه از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.

دو نکته‌ای که به‌شدت حائز اهمیت می‌باشد، این است که در گذشته مالیات برارزش افزوده  طلا بر کل قیمت طلا، اجرت ساخت و سود فروشنده تعلق می‌گرفت اما از تاریخ دی ماه  1400به بعد  نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده طلا دستخوش تغییرات ارزنده‌ای شد.

 و بر این اساس مالیات طلا فقط بر روی اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه می‌شود و از مصرف‌کننده نهایی مطالبه می‌گردد. این مالیات روی حق ساخت و سود فروشنده  طلا اعمال می‌شود، نه روی قیمت طلای خام و مالیات پرداختی هنگام خرید از تامین‌کننده را می‌توانند از مالیات فروش کسر کنند.

نکته دوم اینکه تا پایان سال1403، نرخ مالیات بر ارزش افزوده 9%محاسبه می‌گردید اما در سال 1404دستخوش تغییرات زیر گردید.

 براساس بند (خ) تبصره (1) قانون بودجه سال 1404 کل کشور، نرخ مالیات بر ارزش افزوده « اجرت ساخت، سود و حق‌العمل مربوط به فروش طلا، جواهر و پلاتین موضوع جزء (2) بند (ب) ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده» از ابتدای سال 1404 همچون سایر کالا و خدمات موضوع ماده (7) قانون مالیات بر ارزش افزوده 10 درصد می‌باشد و مودیان مالیاتی که دارای درآمدهای فوق هستند جهت پیشگیری از دریافت خطا در سامانه مودیان هنگام ثبت صورتحساب الکترونیکی، نرخ مالیاتی پایانه فروشگاهی / سامانه فروش خود را به‌روزرسانی و سپس مبادرت به صدور صورتحساب الکترونیکی نمایند.

همچنین مطابق جزء (1) بند (ب) ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده، کما فی‌السابق، اصل طلا، جواهر و پلاتین به‌کار رفته در مصنوعات ساخته شده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض است.

پیشنهاد داغ مطالعه : مشاغل معاف از مالیات کارتخوان

بیشتر بدانید:میزان مالیات طلا، انواع و نحوه محاسبه آن

اما راهکار کاهش میزان مالیات پرداختی چیست؟

با ارائه اسناد هزینه‌های زیر میتوان قسمتی از مالیات خود را کاهش داد.

• هزینه حقوق کارکنان
• هزینه‌های آب، برق، گاز، تلفن و بیمه
• هزینه‌های حمل‌ونقل و بسته‌بندی
• هزینه‌های تبلیغات و بازاریابی

در ادامه چند نکات مالیاتی را به صورت خلاصه  بیان می کنیم که می تواند راه گشایی برای فرایندهای حسابداری شما باشد!

در محاسبه قیمت تمام شده، باید قیمت روز طلا در زمان خرید محاسبه شود.

برای طلای دست دوم، تفاوت قیمت خرید و فروش مشمول مالیات است.

در صورت عدم ارائه اظهارنامه، مالیات به صورت علی الرأس محاسبه می‌شود.

جریمه عدم ارائه اظهارنامه : 10% مالیات متعلقه

جریمه تأخیر در پرداخت مالیات : 2.5% به ازای هر ماه تأخیر

جریمه اسناد غیرواقعی: 20% مالیات متعلقه

مالیات به صورت خوداظهاری محاسبه و پرداخت می‌شود و طلافروشان موظف به رعایت دقیق مقررات مالیاتی هستند.

به اصل طلا مالیات ارزش افزوده تعلق نمی گیرد.

خرید طلای خام (شامل سکه، شمش یا طلای آب‌شده) توسط اشخاص حقیقی معاف از مالیات است.

مالیات طلافروشان فقط به اجرت ساخت و سود فروشنده تعلق می‌گیرد.

تمام صورتحساب‌های فروش طلا می بایست در سامانه مودیان ثبت شود.

نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا 10درصد است.

پیشنهاد داغ مطالعه :هزینه های قابل قبول مالیاتی چیست؟

موارد معاف از مالیات برای طلا

• خرید طلای خام از تولیدکنندگان داخلی
• صادرات طلا و جواهرات به خارج از کشور
• فروش به سازمانهای دولتی با مجوز خاص
• اگر طلا را از خارج وارد کنید، مشمول حقوق گمرکی و سود بازرگانی می‌شود (نرخ آن متغیر است و توسط دولت تعیین می‌شود).

پیشنهاد داغ مطالعه : مالیات ارزهای دیجیتال و رمزارزها در ایران چقدر است؟

بیشتر بدانید:راهنمای کامل پرداخت قبوض مالیاتی

تکالیف قانونی برای هر طلافروش

• ثبت نام در سامانه ارزش افزوده الزامی است.
• صدور فاکتور رسمی برای تمام معاملات
• ارسال اظهارنامه فصلی (هر 3 ماه یکبار)
• پرداخت به موقع مالیات تا پایان ماه بعد
  به‌طورکلی،مسئولیت اصلی با فروشنده است اما اگر خریدار در تسهیل فرار مالیاتی مشارکت کند (مثلاً با قبول فاکتور صوری)، ممکن‌است مشمول جریمه شود. خریداران حقیقی که طلا را برای مصرف شخصی می‌خرند، معمولاً مسئولیتی ندارند فرار مالیاتی در بازار طلا عمدتاً از طریق فاکتورنویسی غیرواقعی، معاملات نقدی غیررسمی و دستکاری در عیارا  انجام می‌شود. مالیات مستقیمی بر سود حاصل از فروش طلای شخصی در ایران وجود ندارد.

سامانه مودیان چالش برانگیز

برای  افزایش شفافیت‌های مالیاتی سامانه‌ای برای تعامل طلافروشان با سازمان امور مالیاتی ایران ایجاد شد که طلافروش‌ها نیز از این سامانه مستثنی نشده‌اند گرچه مقاومت‌های زیادی از جانب صنف طلافروش‌ها تا به امروز انجام شده‌است اما چاره‌ای جز ورود به این سامانه وجود ندارد که در زیر با تکالیف طلافروشان در این سامانه آشنا می‌شویم.

• دریافت کد اقتصادی

ثبت‌نام در سایت https://www.etax.gov.ir (بخش “ثبت‌نام مودیان جدید”)

 ارائه مدارک: پروانه کسب، شناسنامه، کارت ملی، جواز صنفی زرگری

 ثبت معاملات: برای هر فروش، فاکتور رسمی صادر و در سامانه ثبت شود.

نصب دستگاه پوز(صندوق فروشگاهی)  حکم ارسال صورتحساب‌ها در سامانه مودیان را دارد. برای طلافروش ها، چون از سال ۱۴۰۳، طلافروشان موظفند از صندوق‌های مکانیزه فروش استفاده کنند که به سامانه مالیاتی متصل است.

آیا نرم افزار خاصی برای طلافروش ها وجود دارد؟

با پیشرفت علم کارها به‌سرعت ودقت بالاتری هم انجام می‌گیرد حسابداری هم از این پیشرفت سهم برده‌است و باعث شده‌است تا انجام امور مالی در کمترین زمان وبالاترین دقت صورت گیرد نرم افزار حسابداری فروش طلا نوعی نرم افزار است که به کسب و کارها کمک می‌کند تا فروش طلای خود را مدیریت کنند؛ همچنین این امکان را به آن‌ها می‌دهد تا تمام معاملات خود را ردیابی و ثبت کنند، همچنین گزارش‌ها و تجزیه و تحلیل داده‌های مربوط به فروش طلای خود را شناسایی کنند نرم افزاهای حسابداری زیادی  در صنف طلافروشان وجود دارند از جمله ته حساب، زر حساب، کیمیا، زرین، زرنگار، اذین، زمرد، زرنگار، اونس، پرگارفازاد که به کسب و کاها دیدی جامع از فعالیت‌های فروش طلا ارائه می‌دهد که به آن‌ها کمک می‌کند تا تصمیمات آگاهانه تری در مورد عملیات تجاری خود بگیرند.

پیشنهاد طلایی برای سرمایه گذاری

مالیات معاملات طلا در بورس (بازارهای مالی ایران مانند بورس کالا، فرابورس یا صندوق‌های طلا) تحت قوانین خاصی قرار دارد که با مالیات طلای فیزیکی متفاوت است و اگر سکه یا شمش طلا را در بورس کالا بخرید و بفروشید، معاف از مالیات است (طبق ماده‌ی ۱۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم) فقط یک  شرط برای  معافیت دارد که  معامله باید از طریق کارگزاران رسمی بورس انجام شود. صندوق‌های طلا هم از مالیات معاف هستند. پس وقتی خرید و فروش طلا در بورس کالا معاف از مالیات بر ارزش افزوده است می توان به جای خرید فیزیکی طلا برای سرمایه گذاری از بورس طلا بخرید.فقط با رعایت این نکته که هر معامله در بورس (حتی معاف از مالیات) کارمزد کارگزاری دارد (حدود ۰.۵% تا ۱% ارزش معامله)را به همراه دارد و نکته دیگر اینکه اگر طلای خریداری‌شده در بورس را به بازار فیزیکی منتقل کنید (مثلاً شمش را از بورس بخرید و به طلافروشی بفروشید فروشنده (شما) باید مالیات بر درآمد مشاغل پرداخت کند (اگر به صورت حرفه‌ای فعالیت می‌کنید. خریدار (طلافروش) باید مالیات ارزش افزوده 10% را بپردازد.

در مورد مالیات بر ارث طلا خوب است بدانیم که

• مالیات بر ارث طلا در ایران با نرخ‌های تصاعدی محاسبه می‌شود و میزان آن بهارزش کل ماترک (ترکه) و نسبت وراث بستگی دارد.
• مالیات به نسبت سهم الارث هر وارث تقسیم می‌شود.
• قیمت طلا بر اساسنرخ روز تحویل ترکه (توسط کارشناس رسمی دارایی) محاسبه می‌شود.
• اگرکل ماترک (تمام دارایی‌های متوفی) کمتر ازمبلغ مشخصی  باشد، معاف از مالیات است.
• سهم الارث همسر و فرزندان از طلا هیچ معافیت خاصی ندارد.

راه‌های کاهش مالیات بر ارث طلا

• (اقدام قبل از فوت) انتقال طلا به‌صورت هدیه به فرزندان (با پرداخت مالیات ۵% هدیه)
• (تقسیم سهم الارث به‌صورت نقدی): اگر ورثه تراضی کنند، می‌توانند به جای تقسیم فیزیکی طلا، معادل نقدی آن را بینخود تقسیم کنند تا مالیات کمتر شود.

آینده مالیات‌گذاری در صنف طلا

 طرح رجیستری طلا: پیاده‌سازی سیستم ردیابی کامل

 مالیات تصاعدی: افزایش نرخ برای فروشندگان بزرگ

 الحاق به سیستم‌های بین‌المللی: هماهنگی با استانداردهای جهانی

نکته پایانی: با برنامه‌ریزی مالیاتی مناسب می‌توان تا 30% از بار مالیاتی کاست، بدون آنکه وارد حوزه تخلف شد.

اگر قصد دارید حسابدار طلافروشی شوید حتما موارد زیر را جمع اوری کنید:

اطلاعات مالی و معاملاتی

الف) داده‌های مربوط به خرید طلا

مدارک خرید:

فاکتورهای خرید از تامین‌کنندگان (با ذکر عیار، وزن، قیمت هر گرم، اجرت ساخت)

گواهی مبدا (برای طلای وارداتی) و پرداخت‌های گمرکی

نرخ روز طلا:

قیمت جهانی (مثلاً اونس طلا) و نرخ داخلی در تاریخ معامله

اطلاعات فروشنده:

کد اقتصادی/شناسه ملی تامین‌کنندگان

ب)داده‌های مربوط به فروش طلا

فاکتورهای فروش:

شماره فاکتور، تاریخ، نام خریدار (برای معاملات بالای ۱۰۰ میلیون تومان کد ملی خریدار الزامی است)

جزئیات کالا:

نوع طلا (دستبند، گردنبند، شمش، سکه و…)

عیار (مثلاً ۱۸ یا ۷۵۰)

وزن دقیق (بر حسب گرم)

اجرت ساخت (در صورت وجود)

مالیات ارزش افزوده 10% (محاسبه شده به صورت جداگانه)

روش پرداخت:

نقدی، کارت‌خوان، انتقال بانکی (شماره تراکنش‌ها باید ثبت شود)

ج) موجودی انبار

گردش موجودی طلا:

موجودی اول دوره + خریدها – فروش‌ها = موجودی پایان دوره

تطبیق فیزیکی موجودی با اسناد (برای جلوگیری از کسری انبار)

پیشنهاد داغ مطالعه :آموزش صفر تا صد سامانه مودیان مالیاتی